CZY PRZYNALEŻNOŚĆ DO ZWIĄZKU ZAWODOWEGO TO OBCIACH ?

NIE – zapisanie się do związku zawodowego absolutnie nie jest obciachem – to raczej forma dbania o swoje prawa w pracy.

W Polsce wciąż bywa to odbierane różnie:

• Starsze pokolenie często kojarzy związki zawodowe z latami 80., Solidarnością, polityką i strajkami, więc mają o nich mieszane zdanie.
• Młodsze pokolenie coraz częściej traktuje związki jak narzędzie do poprawy warunków pracy – zwłaszcza w branżach, gdzie łatwo o nadużycia.
• W wielu krajach zachodnich np.: Francja bycie w związku to coś całkowicie normalnego, wręcz standard – nikt nie patrzy na to jak na „obciach”.

Plusy:

• Masz większą ochronę i wsparcie w razie problemów z Pracodawcą.
• Możesz współdecydować o warunkach pracy.
• Często związki zapewniają dodatkowe benefity (porady prawne, szkolenia, fundusz socjalny) – tam gdzie są pobierane składki.

Minusy:

• Zdarza się, że związki w niektórych zakładach są mało aktywne albo uwikłane w konflikty personalne i powiązane z polityką.
• Bywa, że pracodawcy patrzą na związkowców mniej przychylnie (choć prawnie nie mogą ich dyskryminować).

Podsumowując: to bardziej kwestia wizerunku w danym środowisku niż realnego „obciachu”.  W nowoczesnym podejściu do pracy to raczej przejaw świadomości i troski o prawa swoje i innych.

Przykłady sukcesów związków w Polsce (np. co udało im się wywalczyć)?

• Związki w Biedronce doprowadziły do wypłaty premii za pracę w święta i niedziele handlowe.
• Po protestach w Lidlu udało się wywalczyć podwyżki i lepsze grafiki – np. obowiązkowe przerwy.
• W Auchan związki wynegocjowały dodatkowe świadczenia socjalne i ochronę przy zwolnieniach grupowych.

• Amazon – dzięki związkom udało się wywalczyć wyższe stawki godzinowe i dodatkowe przerwy przy ciężkiej pracy fizycznej.
• InPost – kurierzy (często na działalności gospodarczej) poprzez organizowanie się wymusili zmiany w stawkach za paczki i limity dzienne.

• Protest pielęgniarek i położnych w 2015–2016 r. doprowadził do systemowych podwyżek (tzw. „zembalowe”).
• Lekarze rezydenci w 2017 r. – dzięki strajkowi i wsparciu związków udało się wymusić większe nakłady na ochronę zdrowia i podwyżki pensji.

• Strajk nauczycieli w 2019 r. – mimo że zakończył się częściowym kompromisem, przyniósł podwyżki i debatę o warunkach pracy nauczycieli, a temat wynagrodzeń w oświacie trafił na pierwsze strony gazet.

• Kopalnie i huty – tu związki tradycyjnie są bardzo silne i często wywalczają osłony socjalne przy restrukturyzacjach (odprawy, wcześniejsze emerytury, utrzymanie świadczeń).
• W Fiacie w Tychach (teraz Stellantis) – związki wywalczyły podwyżki płac i gwarancje zatrudnienia przy zmianach produkcji.
• W  Warbud S.A – Związki wynegocjowały dla Pracowników przechodzących do innych Spółek warunki niepogarszające (a nawet polepszające) dotychczasowe.

Jak widzisz, to nie teoria – w wielu miejscach Związki realnie poprawiły warunki pracy i płacy.

Co związek zawodowy może w porozumieniu z Tobą negocjować

1. Podwyżki i dodatki
2. Lepsze warunki pracy
3. Ochronę przed zwolnieniami
4. Benefity i fundusze socjalne
5. Współdecydowanie (regulamin pracy, regulamin wynagrodzenia)

PAMIĘTAJ

 Jeśli nie podoba Ci się działalność związku – możesz założyć własny

1. Zbierz 10 osób (upewnij się, że spełniają definicję „osoby wykonującej pracę zarobkową”).
2. Wybierz ścieżkę: niezależny związek (KRS) albo jednostka w istniejącej centrali związkowej.
3. Przygotuj dokumenty:

• • Uchwała o utworzeniu i lista założycieli.
  • Statut związku.
  • Komitet założycielski (3–7 osób) i protokół zebrania.
  • Często pomaga w tym ogólnopolska centrala (np. OPZZ, Inicjatywa Pracownicza).

4. (Tylko dla niezależnych) złóż KRS-W20 w ciągu 30 dni.
5. Zawiadom Pracodawcę o działalności organizacji u niego (ZOZ/MOZ) i podaj liczbę członków u tego pracodawcy (bez nazwisk).

Sam jesteś łatwy do ruszenia, a w związku – stajesz się trudnym celem.

Decyzja należy do Ciebie, ale pamiętaj że w grupie siła.